Op deze pagina enkele aandachtspunten om fraude en oplichting met specifiek bitcointransacties te voorkomen. De adviezen gelden naast de reguliere voorlichting over internetfraude. Google op 'veilig internetten' voor de reguliere voorlichting. Marktplaats geeft daarnaast een aantal goede tips om veilig op internet te handelen.

Bitcointransacties zijn om de volgende redenen interessant voor oplichters en fraudeurs:

  • direct en snel
  • definitief en onomkeerbaar
  • globaal karakter
  • pseudo-anoniem
  • conversie van bitcoin naar euro is relatief eenvoudig en goedkoop.

Definities

We maken onderscheid tussen de definities fraude en oplichting.

Fraude

Onder fraude verstaan we de situaties waarbij het slachtoffer een transactie doet maar niet weet dat hij daarmee feitelijk bitcoins koopt. Fraudeurs sturen bijvoorbeeld een e-mail uit naam van bedrijf of overheidsdienst waarin staat dat er nog een bedrag betaald moet worden. Het openstaande bedrag kan dan vaak direct via een bijgevoegde link voltooid worden. De fraudeur zet op de achtergrond een bitcoinaankoop klaar, het slachtoffer klikt op de link, komt direct op een iDEAL-pagina terecht en denkt op die manier een rekening te betalen maar koopt dus eigenlijk bitcoins. Dit is een vorm van phishing.

Oplichting

Van oplichting is sprake als de verkopende partij vraagt om een betaling in bitcoin maar vervolgens het product nooit levert. Deze vorm van oplichting komt veel voor op advertentiesites als bijvoorbeeld marktplaats.nl. Daarnaast zijn de malafide professioneelogende webshops in opkomst. Dergelijke sites worden vaak net voor het weekend online gezet en verkopen populaire producten net onder de marktprijs. De klant kan vaak met iDEAL, bankoverboeking of bitcoin betalen. Zodra de klant betaalt (in het geval van een bankoverboeking vaak op de rekening van een katvanger) worden bedragen direct in bitcoin omgezet of gepind.

Voorkomen van fraude en oplichting met bitcoin

Wanneer moet je extra alert zijn als er om een bitcoinbetaling wordt gevraagd?

  1. Bitcoin als enige betaalmethode

    Bitcoin is momenteel alleen interessant als extra betaalmogelijkheid naast de reguliere kanalen. Wees extra alert als bitcoin de enige betaalmethode is. Soms wordt ook de mogelijkheid geboden om te betalen via een bankoverboeking. Controleer dan of het IBAN-nummer met NL begint. In een ander geval is de kans groot dat je een bankoverboeking naar het buitenland of anonieme betaalkaart doet.

  2. Kleine bedragen

    De controles op transacties worden strenger naarmate de bedragen hoger worden. De ondergrens voor extra controles ligt op een bedrag van 50 euro per week per rekeningnummer.

  3. Ongebruikelijke verzoeken

    Onze extra controles hebben in veel gevallen betrekking op de zogenaamde afgeleide identificatie. Een veelgebruikte methode is de penny check. Wij vragen dan naast de reguliere betaalmethode om 1 cent handmatig over te boeken via internetbankieren met een specifieke omschrijving. Zodoende hebben wij bevestiging dat de aankoop daarwerkelijk door een gemachtigde van de betreffende bankrekening is gedaan.

    Ga niet in op verzoeken van onbekenden om 1 cent over te boeken en geef niemand toegang tot of informatie over transacties op uw bankrekening.

  4. Let bij een iDEAL-betaling goed op de omschrijving

    De begunstigde van een iDEAL-betaling is zichtbaar als een iDEAL-transactie wordt gestart. Deze moet overeenkomen met de partij waaraan je verwacht te betalen. Veel webshops maken gebruik van een betaalprovider (PSP) die iDEAL-betalingen (en andere vormen van betalingen) verwerkt. In dat geval is de begunstigde een betaalprovider. Soms staat de uiteindelijke begunstigde (de klant van de betaalprovider) ook in de omschrijving. Een lijst van betaalproviders met een vergunning van DNB is via onderstaande link op te vragen.

    Lijst van betaalproviders met vergunning DNB

  5. Ransomware

    Ransomware is een vorm van malware die een computer of opslagmedium versleutelt met als gevolg dat de informatie die erop staat onbruikbaar wordt. Vaak wordt slachtoffers de mogelijkheid geboden om de informatie weer te ontsleutelen nadat de crimineel een betaling in bitcoin heeft ontvangen. De Nederlandse Politie heeft een themasite opgezet over ransomware waar u meer informatie over dit onderwerp kunt vinden. In samenwerking met Europol en antivirusbedrijf Kaspersky is een website opgezet met meerdere decryptiesleutels voor verschillende virussen. De website is te bereiken via https://www.nomoreransom.org. Inmiddels is er ook een tool beschikbaar voor de Petya cryptolocker en Keranger-ransomware.

Twijfelgeval?

Neem bij twijfel altijd eerst contact met ons op.

Wat kunt u doen als u slachtoffer bent van fraude of oplichting?

  1. Verzamel alle correspondentie en transactiegerelateerde gegevens in een dossier. De volgende informatie kan de politie of ons helpen om een fraudemelding nader te kunnen onderzoeken:

    • Kopie of print van malafide advertentie of website.
    • Eventuele communicatie met fraudeur of oplichter (mails, chatlogs, telefoongesprekken inclusief datum en tijd).
    • Bankafschrift met banktransacties gerelateerd aan de zaak.
    • Overzicht van aan de fraude gerelateerde bitcointransacties.
  2. Neem contact met ons op. Wij kunnen met de door u aangeleverde informatie de melding verder analyseren en ons anti-fraudesysteem updaten.

  3. Doe aangifte op mijnpolitie.nl en voeg alle verzamelde gegevens toe. U kunt daarnaast ook aangeven dat u deze gegevens aan ons heeft doorgegeven. Meer informatie over het melden van internetfraude is te vinden op de website van de rijksoverheid. rijksoverheid.nl: wat is internetfraude en waar kan ik dit melden?

Antifraudemaatregelen Bitonic

  1. Rekeningnummerverificatie

    Bij transacties van boven de 50 euro vragen we om een eenmalige rekeningnummerverificatie. Door 1 cent naar ons over te boeken met specifieke omschrijving bewijs je dat je je naast iDEAL ook op een andere manier gemachtigd bent om een betaling te doen via de bewuste bankrekening.

  2. Cooling down

    Voor grotere bitcointransacties geldt een cooling-downperiode. Dit betekent dat we de bitcoins even vasthouden en na een bepaalde tijd versturen. De duur van de vertraging is afhankelijk van de grootte van de transactie. Dit geeft de bank of betaalprovider de gelegenheid om eventuele fraude te detecteren en bij ons te melden.

  3. Geautomatiseerde fraudedetectie

    De meeste transacties worden bij ons geautomatiseerd verwerkt. Sommige transacties worden door hun specifieke kenmerken als verdacht gemarkeerd. Dergelijke transacties worden door ons handmatig op legitimiteit beoordeeld.

Fraudegerelateerde meldingen en alle relevante informatie kunnen worden gemaild naar: fraude@bitonic.nl.